Szanowni Państwo, uprzejmie informujemy, że w dniu 22.11.2019 Placówka będzie czynna do godziny 15.00

Jak to działa? Układ nerwowy – funkcje i czucie bólu

Układ nerwowy jest niezwykle skomplikowaną strukturą, umożliwiającą zarządzanie całym organizmem. Odpowiada za wewnętrzną koordynację oraz odbieranie bodźców pochodzących z zewnątrz, w tym odczuć bólowych. W tym artykule przedstawimy w skrócie jak działa układ nerwowy, co wchodzi w jego budowę i dlaczego jednym z zadań układu nerwowego jest przewodzenie bólu.

Układ nerwowy człowieka – budowa i rozwój

układ nerwowy człowiekaZalążki układu nerwowego pojawiają się bardzo wcześnie, już w okolicy trzeciego tygodnia życia płodowego. Około 20-25. dnia po poczęciu powstaje cewa nerwowa, z której w drugim miesiącu życia płodowego rozwijają się trzy główne części mózgowia: przodomózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie, w kolejnych miesiącach życia płodowego następuje rozrastanie się pozostałych struktur. Najważniejsze procesy rozwoju UN odbywają się w trakcie życia płodowego, jednak układ nerwowy podlega ciągłemu kształtowaniu również w okresie noworodkowym, niemowlęcym i wczesnym dzieciństwie, a niektóre procesy np. mielinizacja trwają nawet do 20. roku życia.

W uproszczonej wersji układ nerwowy anatomicznie dzieli się na ośrodkowy układ nerwowy i obwodowy układ nerwowy. Układ obwodowy dzieli się czynnościowo na somatyczny układ nerwowy i autonomiczny układ nerwowy. Za kontakt z otoczeniem odpowiedzialny jest układ somatyczny, natomiast układ autonomiczny związany jest z kontrolą czynności narządów wewnętrznych i regulacją czynności wewnętrznych organizmu. Układ somatyczny dodatkowo dzieli się na piramidowy (zaangażowany w wykonywanie celowych czynności) oraz pozapiramidowy (kontrola ruchów i czynności, których nie jesteśmy świadomi). Autonomiczny układ nerwowy dzielimy na działający przeciwstawnie układ współczulny i przywspółczulny.

Schematyczny podział układu nerwowego człowieka

1. Ośrodkowy układ nerwowy

  1. Móżdżek

  2. Pień mózgu

– Rdzeń przedłużony

– Most

– Śródmózgowie

  1. Mózg

– Półkule mózgu

– Międzymózgowie

2. Obwodowy układ nerwowy

– Układ piramidowy

– Układ pozapiramidowy

– Część współczulna

– Część przywspółczulna

Funkcje układu nerwowego

Dlaczego boli? Układ nerwowy a ból

neuron komórka nerwowaNeuron jest podstawową komórką nerwową. Jego głównym zadaniem jest odbieranie i przekazywanie sygnałów nerwowych. Każda komórka nerwowa otrzymuje informacje od innych neuronów, wyspecjalizowanych receptorów zmysłowych albo bezpośrednio ze środowiska zewnętrznego przez dendryty. Informacje przekazywane są w neuronach za pomocą sygnałów elektrycznych lub chemicznych przez większe struktury, czyli nerwy. Blokując przewodzenie impulsów metodami farmakologicznymi, działaniem wysokiej temperatury (termolezja) albo niskiej temperatury (kriolezja) można skutecznie zahamować odczucia bólowe.

Ból receptorowy powstaje w wyniku drażnienia receptorów nerwów czuciowych, np. przez mediatory zapalne. Bodziec bólowy uaktywnia receptory na zakończeniach nerwowych, następnie wędruje przez nerwy w kierunku rdzenia kręgowego.

Ból niereceptorowy powstaje w wyniku ucisku lub niszczenia struktur układu nerwowego i jest powodowany różnymi czynnikami np. uszkodzeniem ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego w wyniku urazu, zakażenia, niedokrwienia czy niedotlenienia. Charakterystyka bólu niereceptorowego neuropatycznego jest bardzo różna i zależy od mechanizmu uszkodzenia. Na przykład w wyniku uszkodzenia nerwu obwodowego dochodzi do wzmożonego uwalniania cytokin prozapalnych nasilających odczucia bólowe, a ze względu na rozkrzewienie uszkodzonego nerwu, w nieprawidłowo zrośniętych końcówkach dochodzi do reakcji zapalnych, przez co rdzeń nerwowy jest stale atakowany przez fałszywe informacje o bodźcu bólowym.

Jednymi z ciekawszych pod względem wieloprzyczynowości i złożoności są bóle fantomowe, czyli doznania czuciowe po utracie kończyny, mające źródło w procesach zachodzących zarówno w ośrodkowym układzie nerwowym, jak i obwodowym układzie nerwowym.

Przeczytaj więcej: jakie są rodzaje bólu i jak typ bólu wpływa na sposób leczenia.

Bólowe dolegliwości układu nerwowego można na szczęście leczyć, stosując odpowiednie metody. W AnalgoMed we Wrocławiu zajmujemy się skutecznym leczeniem przewlekłego bólu. Wykorzystujemy do tego zintegrowany model, pozwalający na dobranie odpowiedniej metody leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta. Jeżeli wciąż zmagasz się z przewlekłym bólem, koniecznie umów się na wizytę.

`